About Me

My photo
human, girl, student, weirdo, abnormal things maker, music and movie lover,lover, friend, daughter, sis, someone, nothing, everything and more

Wednesday, April 03, 2013

Цаатан түмэн дээр очсон тухай

Би 3 жил аяллын хөтөч хийх хугацаандаа Монгол орноо бүрэн тойрч амжаагүй боловч үзэсгэлэнтэй сайхан газруудад зөндөө очсон. Түүний нэг нь Хөвсгөл аймгийн Цагаан нуур суманд орших тайга буюу Монгол орны хойд цэг орчмын нутаг юм. Энэхүү аялал нийдээ 44 хоног байсан бөгөөд Хөвсгөлд л гэхэд 15 орчим хонож байлаа. Би 2 жуулчнаа аваад Мөрөн хот руу нисээд тэндээс тосч авсан жолоочтойгоо хойд зүг рүү гарах аялал эхэлсэн юм аа. Бид өдөржин л машинтай явдаг хирнээ 3, 4 хонож байж сая Цагаан нуур сум орсон. Зам муутайн дээр их хол очих ёстой байлаа. Мэдээж бидний явах гэж буй тайга бол хилийн тусгай хамгаалалттай газар учир бид зөвшөөрлийн бичигтэй явж байсан. Тэгээд Цагаан нуур сумын төвөөс зайтай газар хоноглоод тэр хавийн гэрээт айлаасаа морь түрээслэн өглөө морьтой аялалдаа гарсан. Ингээд 7 цагийн дараа очих газартаа буюу тайгад очсон. Явах зам бол маш урт, гэхдээ үнэхээр үзэсгэлэнтэй, үлгэрт л гардаг байх гэмээр газраар явахад зам хурдан өнгөрнө. Нийтдээ 200 орчим цаатан ард түмэн баруун, зүүн тайгад аж төрдөг гэсэн байдаг. Бидний хувьд зүүн тайгад очсон нь тэр байлаа. Цаатан хүмүүс их сонирхолтой, урцанд амьдарсаар ирсэн. Тэсгим хүйтэн өвлийг урцанд хэрхэн даван туулдаг байна аа гэж бодохоор гайхалтай шүү. Цаагаа унаад нүүнэ гээд бод доо, модоо үлдээгээд, олсон даавуугаа аваадл нүүдэллэнэ дээ. Цааны сүүгээр сүүтэй цай чанаад их ууна аа, өвсөн дээр гараад хэвтчихнэ. Цаа нь хажуугаар нь бэлчээд л. Тэр сүү нь их өтгөн, худалч хүнд хэд дусаагаадл сүүтэй цай болчихно. Учир нь нэг цаанаас 100гр орчим өтгөн сүү гардаг. Бас цааны сүүгээр ааруул хийнэ, тэр нь яааг бяслаг шиг, ямар гоё амттай гээч. Хажуугаар нь ан хийж амьдарна. Тэд цаагаа алж иддэггүй юм билээ. Харин бүр их хүндэлдэг. Юун тэр цааны гутал хийх санаа, би бүр год авах гэж очоод хоосон буцсан. Шөнө өндөр мод, цаануудыг харвал яг үлгэрийн орон шиг. Тэнд сүлжээ, зам, бүр орчин үеийн юу ч байхгүй. Харин нэг айлд нь холбоо байдаг юм. Тэрийгээ өдөртөө нэг хэрэглээд Цагаан нуур сумтай холбогддог. Эмч дуудах бол түүнийгээ ашиглана. Гэхдээ эмч ирэхийг хүлээнэ гэвэл бас л удна шүү дээ. Замыг нь ядаж машин явдаг болгоод өгвөл ямар сайн бэ, Хөвсгөлөөс гарсан нэг улс төрч цаатан хүмүүсийг засмал замтай болгоно гээд саналыг нь авчихсан байгаа юм. Ичиж үхээсэй бурхан минь, ядаж зүгээр фургон явдаг замтай болгоё гэхгүй дээ. Цаатан хүмүүсийг гарал нь тува 30-аад оноос өмнө Орос Монголын хил чөлөөтэй байх үед 2 улсын хилийн дагуу чөлөөтэй нэвтэрч, нүүдэллэн амьдардаг байсан ард түмэн. Харин хилийн шугамаа тогтоох үед тэр олон мянган гэр бүлүүд 2 талд үүрд үлдсэн юм гэдэг. Гэхдээ л хөгшдийн ярьж байгаагаар тэдний ах дүү нар нь сургуулийнхаа байранд түгжээстэй үлдсэн гэсэн. Их гүрэн Оросын өөдөөс Монгол яаж ч чадах билээ дээ. Тувачууд Монголд үлдэхийг ихэд хүссэн юм гэдэг. Зарим нь тэндээсээ оргож хүртэл орж ирсэн. Тухайн үед Хөвсгөлийн Цагаан нуур хавийн айлууд идээгээ гаргаж дайлахад Тувачууд дээлийнхээ энгэрт атга атгаар нь чихэр боов хийгээд гардаг байсан, тийм л хэцүү бэрх үеийг туулж ирсэн. Одоо тэнд амьдарч байгаа олон тува хөгшид гэр бүлийнхэнтэйгээ уулзахыг үнэхээр их хүсч байгаа. Эцсийн удаа ч гэсэн сургуулийн байранд түгжигдээд үлдсэн дүүгээ харахыг зөндөө их хүсч байгаа даа... Намайг очих үед тайгын залуучууд байхгүй байсан учир нь тэд хашинд явсан байсан. Тэр хавьд хаш чулуу их элбэг учир залуучууд нь олоод Хятадуудад худалдаалдаг гэсэн. Гэхдээ өөрсдөө бас их хөөрхөн гар урлал хийнэ. Харин тэнд байсан 2 охин Улаанбаатар хотод сурдгийг мэдэж авсан шүү. Ямар их бахархсан гээч. Төрөөс дэмжлэг үзүүлдэг эсэхийг нь мэдэхгүй байна. мундаг охидууд тэгээдл цүнхээ үүрээд мориндоо мордоод тайгаас буугаад, тэндээсээ мотоциклоор Цагаан нуурын төв ороод, фургоноор Мөрөн хот ордог. Монгол улсын Засгийн Газар цаатан хүмүүсийг анхаардаггүй юм шиг санагдсан. Саяхан цаатан хүмүүст тусална гэж мөнгө цуглуулаад монгол гэр өгсөн гэсэн. Тэрийг нь хүнд нүсэр болохоор нь аваагүйн гэсээн, уулан дээр тайгад хэн монгол гэр бариад нүүх вэ дээ. Бас засгийн газраас цаа эрлийзжүүлнэ гээд Оросоос баахан цаа авчраад тэрний 80-аад хувь нь замдаа үхэж үрэгдсэн байгаа юм. 60 сая төгрөгөөр бас ингээд ямар ч үр дүнгүй тоглочихож болж байгаа юм байх даа. Сонин шүү. Тэд бол бидэнтэй л адилхан Монголчууд, бүр хил хамгаалагч иргэд. Монгол улсад цаа бугаар олон ч жуулчин татсаар байгаа юм даа, тэд. Жич: Твитерийн найз Хүлгэний хүсэлтээр бичсэн болно, бичих ч гэж сарааччихлаа даа.

Sunday, November 27, 2011

Би 90-ээд онд төрсөн

Би 90-ээд онд төрсөн, Бид бол гадаа тоглож гараашин дээгүүр гүйлддэг байсан хүүхдүүдийн сүүлийн үеийнхэн, Бид бол видео тоглоом анх тоглосон үеийнхэн, хатаасан банан, хөлдүү алим, цагаан самар, картны бараа идэж, цээхийн 25,50ын ундаа, наалддаг зурагтай бохь, хятад шаахай өмсөж, усаар байрныхаа гадаа байлдаж, уулын оргил булаацалдаж, чулуугаар байлдаж, фм-ээс касет нь дээр дуу хуулдаг байсан сүүлч...ийн үе, касет тоглуулагч, чат өрөөний анхдагчид. Бид Super Nintendo, Sega нь дээр Mortal kombat тоглож үхлийн кодын хэн сайн хийхээ үздэг, Хятад 60 тоглооны Танк, Contra тоглодог байсан сүүлчийн үеийнхэн. Интернэт бол чөлөөт ертөнц гэдэгт итгэсэн. Бид бол New kids on the block, Power Rangers, Ninja Turtles, Aladdin, Donald Duck, Chip and Dale үздэг байсан үеийнхэн. Бид хамгаалалтын дэргүй машинаар аяалж, түнээлийн уруу чаргаар гулгаж, гүтэг матак, баавгайн чихдэж, гар утасгүйгээр амьдарж, Топ Тэн, Fire, Hard rock, Legends, Arirang, Hollywood баранд бардаж байсан сүүлчийн үеийнхэн. Бид өөр байрны сагсны шийдийг шөнө дунд бөөнөөрөө ухаж хулгайлж байрныхаа гадаа зоодог байсан сүүлчийн үеийнхэн. Бид найрамдал зусланд нинжаадаж нэг нэгэндээ дурлаж захиа бичдэг байсан сүүлчийн үеийнхэн. Бидэнд HD 99 тв суваг, хавтгай дэлгэц, mp3, Ipаd-2, Facebook, Twitter, iPhone 4S, PS3, XBOX, интернэт байгаагүй, гэхдээ л бид хамгийн сайхан мөчүүдийн эзэд!


Source: Энийг нүүрний номон дээр ангийн хүүхэд тавьсныг хараад таалагдаад тавьчихлаа. Яагаад гэвэл би 90-ээд онд төрсөн...

Monday, November 07, 2011

Angus,Thongs and Perfect Snogging [2008]





Ёооооё, бүр аймар хөөрхөн кино байна аа. Жиоржиа (Georgia Groome )охин бол 14 настай, байдаг л нэг дунд сургуулийн охин. Тэрээр сайхан гэр бүл, найз нөхөдтэй боловч найз залуу байхгүй.Гэхдээ тэр Роби (Aaron Johnson) гэх басс гитарчин хөвгүүнийг сонирхож эхэлнэ. Роби түүний амьдралд гарч ирснээр түүний амьдрал илүү сонирхолтойгоор эргэнэ. Түүнд таалагдахын тулд хүнтэй үнсэлцэхэд суралцаж, Angus нэртэй муураа албаар алга босгож Робитой танилцсанаар тэдний түүх эхэлдэг...
Кино эхлэхдээ Жиоржиагийн уйтгартай, аймшигтай амьдралыг илтгэх 5 шалтгаан одоо бүхэлдээ өөрчлөгдсөн. Учир нь тэр одоо ингэж боддог.
1. Аав ээж минь бие биедээ үнэхээр хайртай. Тэд бидний өмнө ч үнсэлцдэг.
2. Дүү минь яаж ч хувцасласан хөөрхөн, эгдүүтэй домог л гэсэн үг =)
3. Найзууд минь миний биений хэсгүүд, тэд намайг ямар ч тэнэг зүйл хийсэн үүрд найзууд байх болно.
4. Хэрхэн төгс төгөлдөр байхад одооноос санаа тавихгүй.
5. Учир нь миний найз залуу намайг яг л байгаагаар нь хайрладаг.


Шилжилтийн насны охидууд яг л ийм зүйлийг хүсч өсдөг байх. Гэхдээ эцэст нь тэд юу хамгийн үнэтэй болохыг ойлгодог. Энэ бол "гэр бүл", бас "өөрийнхөөрөө өөртөө таалагдаж, хайрлуулах".

Sunday, November 06, 2011

My sassy girl 2008




Энэ кино нь найруулагч Yann Samuell-н 2008 оны бүтээл бөгөөд Солонгосын Kim Ho-Sik -ийн зохиолоос сэдэвлэгдсэн байна л даа.
Гол дүрийн үзэсгэлэнтэй, хөөрхөн, галзуу эмэгтэй болох Жордан Роаркийн дүрд Канадын жүжигчин Elisha Cuthbert, гол дүрийн ухаалаг залуугийн дүрийг Америкын жүжигчин Jesse Bradford бүтээжээ.

Залуу бүсгүй Роаркын амьдралд санамсаргүй байдлаар Чарли гэх сайхан сэтгэлтэй, ухаалаг залуу орж ирнэ. Тэдний түүх нь метроны буудал дээр эхлэх ба эмэгтэй бол үнэхээр архичин байдлаар гарч байгаам л даа. Харин залуу бол ёстой гэнэн цайлган, ухаалаг нэгэн. Тэд болзож цагийг зугаатай өнгөрүүлсээр нэгэн өдөр Жордан Чарлид хайрын захиа солилцох санал тавина. Тэр үеэс нэг жил өнгөрөхөд бие биенийхээ захиаг уншина. Жорданы хувьд Чарли үнэ цэнэтэй хүн хэдийнээ болсон ч өөд болсон найз залуугаа мартаж чадаагүй болохоо захиандаа бичсэн байдаг. Харин Чарли:
Dear Jordan,
This is the story of the first and last time I ever fell in love with a beautiful, complicated, fascinating woman who inhabits my soul. I am pretty sure you gonna leave me tomorrow. So, I’d better say this will have the chance... Whether we're together or apart... you will always be the woman of my life. The only man I will ever envy is the man who wins your heart. And I will always believe that it was my destiny to be that man. If we never see each other again, and you're out walking one day and you feel a certain presence beside you, that would be me. Loving you. Wherever I am.

Бүр аймар хайр хүрмээр үгс байгаа биз. Энэ кинонд би аймар дуртай. Дахиад үзчихээд блог дээрээ бичмээр санагдаад байсан юм.
Аан нээрээ, кино энэ 2-н анхны үнсэлтээр дуусдаг шүү.
Үзсэн байх романтик, инээдмийн киноныхоо жагсаалтанд оруулаарай =D

Saturday, October 29, 2011

Yes, I am a girl

Өнөөдөр нүүрний номоос ийм юм харлаа л даа.

I push doors that clearly say PULL. I lose the remote, cell phone and keys sitting still! I laugh harder when I try to explain why I'm laughing. I walk into a room and forget why I was there. ... I count on my fingers in math. I hide the pain from my loved ones. I say it is a long story when it's really not. I cry a lot more than you think I do. I care about people who don't care about me. A broken nail is painful. I try to do things before the microwave beeps!! I listen to you even when you don't listen to me. I worry that I'm under-dressed . And a hug will always help! I say go left when I mean right. Yes, I'm a girl!!!!! Re-post if you're proud to be one.♥

Би яг л иймэрхүү төрлийн хүн. Би инээхдээ тайлбарлахыг хичээх ч улам л инээнэ. Хайртай хүнээсээ шаналлаа нуух ч мэдэгдчихнэ. Урт түүх яръя гэх ч үнэндээ урт биш. Би чиний бодож байгаагаас ч илүү ихээр уйлдаг. Хумс минь нэг их хугараад байхгүй ч нэг хугарвал өвдөнө. 1 минут дээр хоолоо халаахаар печинд хийгээд заваараа юмаа хийхийг хичээнэ. Чи намайг сонсохгүй ч би чамайг сонсдог. Тэврэлт үргэлж тусалдаг.
Үүнээс ч илүү...Харин, тэнэг биш!

(Гэхдээ матеатик бодохдоо хуруугаа оролцуулах нь ч юу юм бэ)

Thursday, May 12, 2011

Өнөөдөр гуниглах өдөр

Шөнө нь бие даалтаа хийж хоносноос болсон уу, өглөө нь тэрийгээ хэвлүүлэх гэж нэг тэнэг бандийн ард зогссоноосоо, эсвэл тэр флаш нь ажиллахгүй байснаас уу, гэртээ ирээд дэвтрээ олоогүйдээ, будаагаа түлсэндээ юу мэдэхгүй ээ өдрийн эхлэл "тэнэг" байсан. Үргэлжлээд нэг хүнд хардан дахь киногоо өгнө гэж 2 цаг орчим хажууд нь мануухай шиг манаад, зам гарах гэж байгаад автобуснаас айгаад буцаж гүйж, Сапаро орчмын замын түгжээнд байх үед гэнэт мэдрэгдсэн гунигаас болоод гэртээ харих замын 5 буудлыг алхаж шагги дуу сонсож тэгээд эцэст нь хөлсний унаадав. Жолооч залуу яриа өдөж, даанч иймэрхүү зүйлд би дургүй, сайхан машин нь л сайхан байснаас хэн барьж байна уу чухал биш, мөнгөө өгчихөөд гэртээ орсон.

Тэнэг өдрийн 21 цаг 40 минут болж байна. Тэнэг гунигт дуунуудаа сонсоод орондоо орлоо, дулаахан хөнжилдөө тэврүүлье.
Өнөөдөр зүгээр л гуниглах өдөр. Яагаад гэдгийг битгий асуу, зүгээр л цонхоороо хар даа. Өрөвдөлтэй, гунигтай, зүгээр л уйлмаар харагдахгүй байна уу?

Friday, April 29, 2011

Орчуулга болон толь зүйн асуудал сэдэвт Олон улсын хурал

Орчуулгын салбар хуралдаан

1. "Орос Монгол уран зохиолын орчуулгын зарим асуудал" Юри Крючкин
• Явуухулангийн шүлгийг буулгахад утгын алдаа гарж буруу ойлгогддог тухай,
• Орос Монгол, Монгол Орос хэлний синхрон орчуулагч байх шаардлагатай
2. "Монголын шинэ болон нэн шинэ үеийн түүхийн зарим эх сурвалжийг герман хэлнээ буулгах нь" Герман улсын Монгол судлалын төвийн захирал доктор, проф Удо Баркман
3. "Орчуулга оронцоглохын нэр биш" ШУА хэл зохиолын хүрээлэнгийн ажилтан, хэл шинжлэлийн доктор проф С.Лочин
• Орчин үеийн залуус сонгодог уран зохиолыг биш адал явдалт зохиолыг их уншиж байна. Чейзийн ном маш олноор хэвлэгдсээр л байна. Гэтэл монголд энэ ном нь хэвлүүлэгдэхдээ хэвлэлийн компани, ямар хэлнээс хөрвүүлсэн зэргээ ч бичээгүйн дээр утгын алдаа маш ихтэй байсан. Жишээ нь оффис, гангстар, шок, хотел гэдэг үгнүүдийг орчуулаагүй байсан юм. Сандааль , нелойн гэх мэтчилэн бичихгүй байхыг илүүд үзэх хэрэгтэй. "Таны өрөөний дугаар хэд вэ" гэхийг "номер хэд вэ?" гэх. Аль нь дээр сонсогдож байна? Номер гэхээр ямар юмны дугаарыг асууж байгаа юм бол, ойлгогдохооргүй бүрхэг асуулт байна.
Үрүнк, лифт, коридор, сезон, сандаал(улавч), моорг(Нас барагсдын түр байрладаг шазар), смокинг(хослол), огурцы (өргөст хэмх) гэх мэт үгнүүдэд монгол утга бий. Трүпээ гаргаж ирэх биш трүпка байсан байх. Поошег биш монголоор торх гэдэг. Орос хэлийг алдаа оноотой мэддэг хүн монгол хэлийг ёстой доромжилжээ. Хожигдох, хожимдох 2-н ялгаа. Исгэх, эсгэх 2-н ялгаа. "Гүй ээ мөн их үгийн сантай орчуулагч байна аа". Пака гэдэг үгийг оруулахгүй баяртай гэж болохгүй юм байх даа. "Оронд нь тавиад" гэдгийг өөрөөр ойлгож болзошгүй учраас "оронд нь хэвтүүлэх" гэж орчуулах. Нэг өгүүлбэрт 2 ширхэг би гэдэг үг орсон нилээд хэдэн өгүүлбэр номонд байсан. Мөн, "хаалганы тотго налах" гэж болохгүй, тотго чинь хаалганы дээр шүү дээ. Хэрхэн налах билээ. "Өмд, цамц, зангиа зүүжээ" биш өмд цамцаа өмсөж, зангиагаа зүүжээ гэсэн нь илүү утга агуулна.
Бид бүгд монгол хэлэндээ анхаарах хэрэгтэй. Цаг үеэ олсон сонирхолтой сэдэв байна. Орчуулга нь оршуулга биш "орчуулга" л байх хэрэгтэй. Хөтлөгч нэмж talk talk show-г ток ток шоу гэж монголоор галиглаж бичсэн тухай ярив.
4. "Аман орчуулгын сэтгэл зүйн бэлтгэл" УБ Эрдэм Оюу дээд сургуулийн англи хэлний багш Б.Хатуучулуун
Саяхан орчуулга хэрхэн хийх талаар дамжаа хичээллүүлсэн ба үүнийгээ ном болон CD болгон гаргасан байна.
Elementary steps (Тухайн номны 2 дугаар бүлгээс)
Аман орчуулга нь практик ажил учир туршлага, сайн хэлний мэдлэг шаардана.
1) Хоолойн дуу
2) Сосголын өндөр чадвартай байх
3) Хэлний хөдөлгөөний чадвар
4) Мэдээллийг бүрэн боловсруулж дамжуулах чадвартай байх
5) Эх хэлнээс сайн дамжуулах
6) Ижил утгатай үгийг мэдэж байх
7) Цагаа зөв хуваарилж байх
8) Орчуулгынхаа үеэр эвгүй байдлаас зайлсхийх
9) Бусдыг дуурайх биш, өөрийн мэргэжлийн ур чадвараа харуулах

(1) Үүнтэй хамааралтай мэдээллийг олсон байх
(2) Өөрийнхөө бэлэх байгаа эсэхийг өөрийгөө тестээр шалгах
(3) Хувийн болон өдөр тутмын асуудлаасаа өөрийгөө холдуулах
(4) Өөрийгөө төвлөхөр дасгал хөдөлгөөнөө хийх
(5) Өөрийгөө зоригжуулах үүднээс дуртай үг хэллэгүүдээ санах
(6) Цагаа хэмнэхийн тулд мэргэжлийн хүмүүсээс тусламж хайх
(7) Гэртээ орчуулгыг турших
(8) Амьсгалын болон нүдний дасгал хийх
(9) Эрүүл амьдралын хэв маягаар явах хэрэгтэй; сайн хооллох гэх мэт

Өөрөөсөө асуух асуултууд
Асуулт 1 Хэдэн цагт дуусах вэ?
Асуулт 2 Хэрэгсэл бэлэн үү?
Асуулт 3 Үндсэн сэдэв юу вэ?
Асуулт 4 Чухал мэдээлэл цуглуулсан уу?
Асуулт 5 Нийт агуулгаа таньж мэдсэн үү?
Асуулт 6 Өөрийн имейл, захиа зэргээ шалгасан уу?
Асуулт 7 Өөрийн бичсэн зүйлээ хадгалсан уу?
Асуулт 8 Хувцас нь тохирч байна уу?
Асуулт 9 Өөрийнхөө ярих зүйлээ цэгнэсэн үү?
Асуулт 10 Би өөртөө бүрэн дүүрэн итгэлтэй байна уу?

Өөртөө итгэлийг төлөвшүүлэх ( I'll have to force myself to succeed) хэрэгтэй.

5. "Монгол хэлэнд орсон хятад үгийн талаар товч өгүүлэх нь" МУИС-ОУХС-н багш доктор, дэд проф Н.Төмөр
Харь гаралтай үгсийг тодруулан тогтоох нь монгол хэлний бусад хэлтэй уялдах холбоог харуулна. Зөв зохистой хэрэглэдэг үг нь тухайн хэлний үгсийн санг баяжуулдаг ба харь орны үгийг тухайн орон шууд тэр чигээр нь хэрэглэдэг гэвэл худлаа. Харандаа гэдэг үгийг авахад л, энэ үг нь орос хэлнээс орж ирсэн, хар чулуу гэсэн утгатай үг. Каран- хар, даш-чулуу.
Монгол Хятад хэл нь хоорондоо тэс өөр хэлнүүд. Монгол хэл нь Алтайн язгуурын хэлэнд багтдаг.
1) Хуучирсан үг хэллэгийн тухайд. Тайж, гүнж, хунтайж, тайган(өөрөө тайлбарлахдаа; хааны ордонд хөөрхөн залуучууд байгаа юм чинь хариуд нь хаан эсрэг өөр арга хэмжээ авдаг байсан.), лан, цэн (1 лан гэдэг нь 10 цэн, 1 жин гэдэг нь 500гр ),вандан(нарийн, түшлэггүй сандал), тайз(Энэ үг бол монгол үгнээс ялгагдахгүй болсон), тоор(улаан шаргал, улбар шар, амттай жимс), яблоко(оросоос гаралтай), алим гэдэг нь турк казак хэлээс гаралтай. Шийвгай, тарвас, ган(төмрийг нүүрстөрөгч болон бусад хольцоос гаргасан хатуу төмөр), цуу, лууван, байцаа, бууз, хуушуур, шарвин, пиво(шар айраг гэдэг ч айраг гэдэг чинь амьтнаас гаралтай), хиам г.м.
Энэ илтгэгчийн маань илтгэл нь цагандаа багтсангүй, тун сонирхолтой байсан.
6. "Монгол хэлний хятад ормол үгийн талаар товч өгүүлэх нь", МУИС-МХСС, Гадаад хэлний тэнхим, доктор, проф Н.Балжинням. Хятад хэлний багш Т.Чахар
Монгол хэлний гадаад үгний толь, Монгол хэлний хятад ормол үгийн судалгаа зэрэг бүтээлүүд бичжээ.
Ормол гэхээр орж болдог эргээд гараад явж болдог үг юм. Монгол хэлнээс орос хэлэнд орсон 200 гаруй үг байдаг.

7. "Арга билгийн ёсон хийгээд орчуулга", МУИС-Күнзийн институтын дэд захирал, Хэлбичгийн ухааны доктор, проф Н.Чимэдцэеэ
Арга үгүй бөгөөс билиг үгүй. Билиг үгүй бөгөөс арга үгүй. Энэ 2 нь харилцан бие биенээ агуулж оршдог. Арга билиг болвоос бүхий л юмсд оршдог болно. Үгийг нэмж хасах нь зөв ч утгыг нэмж хасах нь буруу юм.
8. "Хятад хэлээр уламжилсан зарим монгол шүлгүүдийг орчуулга" , МУИС-ГХСС-н багш доктор, проф Ш.Эгшиг
1) 121 онд дуудагдсан 2 шүлгийн орчуулга
2) Ахын тухай дуулал
3) Дууны түүвэр = Ефу 2 шүлэг
4) Муланы дууль, 1500 жилийн өмнө эрт өдөөгийн дууны тэмдэглэл гэсэн нэртэй аман зохиол маягаар байсан. Монгол ба хятад ахуйн соёлын төрөл бүрийн үзэгдэл гардаг. 4 гол санааг гаргасан.
Хаан гэдэг үг гардаг. Кохан гэж гардаг нь хаган гэдэгтэй ижил. 2 удаа гардаг. Тэнгэрийн хөвгүүн буюу тэйнз гэж гардаг. Цэрэгт татагдсан эмэгтэй охины тухай гардаг. Нэг охин цэрэгт татагдсан аавынхаа оронд цэрэгт явдаг. 1998 онд ХуаМулан гээд хүүхэлдэйн кино хийгдсэн ба ингэхдээ Хятад ахуй болгоод монголчуудтай байлддаг. Сонин, хольсон утга гардаг. Тэмээ гэдэг үг. Холын аян даах тэмээ хүснэ гэж гардаг. Мулан монгол хаанаас тушаал авчихаад яагаад монголчуудтай байлддаг вэ? Мулан гэртээ ирээд эмэгтэй төрхөндөө орохдоо духандаа шар энгэсэг түрхдэг. Ху нарын эмэгтэйчүүд духандаа шар энгэсэг нааж түрхдэг байсан гэдэг. Тан улсын үеийн эмэгтэйчүүдэд уламжлагдаж "мод" болсон гэж байгаа юм. Гоо сайхан буюу нүүрээ будах урлаг монголд аль эрт дэлгэрсэн байсан юм биш үү? Хөмсөгөө яаж засаж, уруулаа яаж буддаг байсан гэх зэрэг. Энгийн охин морь худалдаж аваад хэнээр ч заалгахгүй морио засаад шууд л морио унаад цэрэгт яваад баатарлаг гаьъяа байгуулна гэдэг байж болохгүй. Хятад хүн бол тэгж чадах нүүдэлчин соёлтой биш шүү дээ. Нүүдэлчдийн шүлгийг хятаджуулан авсан байна. Авахдаа өөрийн маягаа тусгасан буюу хятаджуулсан. Явсан чиглэл нь хятад талаасаа явж байгаа юм.
Эртний хятад хэлний шүлгийг орчуулаад түүхийг гаргаж ирсэнд нь баярлалаа. Цэвэл багшийн ач охин гэнэ ээ.
Илтгэгч бидэнд үргэлжлүүлэн судлахыг уриалсан.
9. "Уран сайхны киноны орчуулгын онцлог", МҮОНТ-ийн киноны албаны орчуулагч редактор Х.Мэргэн
УБ хотын хэмжээнд МҮОНТ гээд бусад телевизүүд нийтдээ өдөрт 10-15 кино гаргаж байна. Ихэнх хүмүүс ном зохиол унших нь багасаад кино үзэх нь ихсэж байна.Баримтат, хүүхэлдэйн, уран сайхны гээд олон төрлийн кинонууд байдаг. Баримтат кино нь өгүүллэгийн дайтай байдаг байхад хүүхэлдэйн кино нь уран зохиолын орчуулга байдаг юм. Сайнуу, баяртай, буудлаа шүү, зогс, хайртай шүү гэх мэт орчуулах нь үзэгчдэд энэ ажил нь хялбар гэж бодогдуулна. Солонго гээд кино (Радуга) -г анх орчуулж байсан бололтой. Амь эрсдэж байгаа зөвлөлтийн эмэгтэйн тухай. Ренчин гуай орчуулсан. 60, 70д оноос зөвлөлтйн урлаг нэвтэрсний тэргүүн эгнээнд кино байсан. Гомбо гуайн идэвхээр дуу оруулагчид гарсан. Уран бүтээлийн тус хэсэгт редактор Бадраа гуай байсан. Торгуулийн цохилт, Чепаев гэх мэт. Оюун гуайн "Иим нэгэн явдал"-д дуу оруулсан байдал. Орчуулга нь уг киноны баатрын амны хайрцагт яг цав таарч байх ёстой. Өсөхбаяр гуай гэж алдартай хүн байсан. Нарантуяа гэж хүн дараа нь халааг нь авсан. Бүхэл бүтэн бүрэлдэхүүн ажиллаж байсан. 70-аад оноос өмнө Монгол телевизийн кино нь үнсэлцэх хэсэг гаргах бол өмнө нь бага насны хүүхдэд үзүүлэхгүй байх гэж хэлдэг байжээ. Нохойтой 4 танкчин, Амьнаас чухал үйл зэрэг кино. Цоодол, Гантигмаа зэрэг нэвтрүүлэгчид. Ошим, Халтар царайт кинонууд гарах болсон. Өнөө үед сэтгэлийн хөдлөлийг нь дөхүүлсхийгээд хаядаг. Алдаануудаас гэвэл: чулуун зүрхт алуурчинг хүйтэн цуст алуурчин гэжээ. Ингэж ч уух гэж дээ гэдгийг архи уувал ингэж л уух хэрэгтэй гэсэн байна. Ямххан охин гэж оршуулжээ.
Би од харвалтаар төрсөн учраас од харвалтаар буцна. Харин, би од харвахад төрсөн учраас од харвахад явна гэх хэрэгтэй.
Өшиглөлт арга гэдгийг би зааж өгсөн биш өшиглөх арга гэдгийг зааж өгсөн гэх хэрэгтэй.

Усанд мод хөвөгдөж явна. Талх надаас идэгдэв гэдэг. Нүднүүдийн нулимс хацруудыг дагаад урсав гэх мэт нь европ маягийн хэллэг ба үүнийг эзэн биеийг нь урд нь гаргаж орчуулах хэрэгтэй юм.